06-03-2026

Ομιλία του Δημήτρη Δουλουφάκη, επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Ηρακλείου

και προέδρου της Ένωσης Συλλόγων γονέων και κηδεμόνων μαθητών Δήμου Ηρακλείου

στην ημερίδα με θέμα τη Νεανική Παραβατικότητα

Σήμερα συζητάμε ένα θέμα που απασχολεί έντονα την επικαιρότητα, συχνά όμως με όρους που συσκοτίζουν την αλήθεια. Για να το προσεγγίσουμε σωστά, οφείλουμε να δούμε τις βαθύτερες αιτίες του.

​Η  νεανική παραβατικότητα δεν είναι μια τυχαία ατομική παρεκτροπή. Είναι συστημικό φαινόμενο. Είναι το καθρέφτισμα μιας κοινωνίας που σπρώχνει τους νέους στην απόγνωση όταν βιώνουν τη φτώχεια και την ανεργία των ίδιων και των οικογενειών τους. Όταν πηγαίνουν σε σχολεία που στραγγαλίζουν τα όνειρά τους, δεν τους μορφώνουν ολόπλευρα, αλλά τους διαχωρίζουν, τους στιγματίζουν, ακόμη και με τη δημιουργία Τεχνικών Γυμνασίων- γκέτο που θα στέλνει στην κατάρτιση και στην εκμετάλλευση τα «απείθαρχα» 12χρονα παιδιά. Σε ένα σχολείο που γίνεται όλο και πιο εχθρικό απέναντι στα παιδιά, καθώς μετατρέπεται σε εξεταστικό κέντρο με το Εθνικό Απολυτήριο να υψώνει ακόμη περισσότερους ταξικούς φραγμούς και επίσης «αρένα ανταγωνισμού», στην οποία δεν ξεκινάνε όλοι από την ίδια αφετηρία, με την καλή οικονομική κατάσταση μίας οικογένειας να δίνει πολλές φορές προβάδισμα.

Όταν μεγαλώνουν σε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί το «κοίτα μόνο την πάρτη σου», οι σάπιες αξίες του καπιταλισμού. Όταν διάφορα ερεθίσματα σε τμήματα νέων προάγουν αυτά τα πρότυπα. Τη χρήση ουσιών, το μίσος μαζί με την επιθετική συμπεριφορά απέναντι στον αδύναμο, την προσπάθεια να δείξει ένας νέος στα social media ότι είναι κάποιος άλλος από αυτό που πραγματικά είναι κ.ά. Όταν, την ίδια ώρα, η καλλιτεχνική παιδεία έχει εξοβελιστεί από το Λύκειο (και υποβαθμιστεί στις υπόλοιπες βαθμίδες), η ενασχόληση με τον πολιτισμό (χορός, μουσική, ζωγραφική κ.ά) ειδικά τώρα είναι πολύ ακριβό σπορ για την πλειοψηφία των λαϊκών οικογενειών, ενώ ο «ανταγωνισμός» και η εμπορευματοποίηση έχει διεισδύσει τόσο βαθιά στον αθλητισμό που μολύνει και το κύτταρό του, τον ερασιτεχνικό αθλητισμό.

Επιπλέον, σε καμία περίπτωση δεν ισχύει ότι γενικά «έτσι είναι η νεολαία». Δεν είναι! Ό, τι κι αν το σύστημα θέλει να παρουσιάσει ακόμα και με το συνειδητό το θάψιμο των αντίθετων εικόνων, της νεολαίας που αγωνίζεται, διεκδικεί με συλλογικότητα, αλληλεγγύη, αλληλοσεβασμό και αγωνιστικό πνεύμα...

Η αποκάλυψη των βαθύτερων αιτιών, για να μην φορτώνονται στους νέους ευθύνες που δεν τους ανήκουν, απαιτεί να ξεσκεπάσουμε το μεγάλο ένοχο πίσω από όλους τους παράγοντες, που συμβάλουν στην εκδήλωση της επιθετικότητας των ανηλίκων. Δηλαδή, τη βία που ασκεί στις εργατικές-λαϊκές οικογένειες και τα παιδιά τους το σημερινό σύστημα της εκμετάλλευσης. Είναι μια βία, ίσως αθέατη, που όμως την νιώθει στο πετσί της η εργατική-λαϊκή οικογένεια και τα παιδιά της. Όταν δεν μπορούν να ικανοποιήσουν στοιχειώδεις ανάγκες τους και υποχρεώνονται από νωρίς να εγκαταλείψουν τα όνειρά τους για μια καλύτερη ζωή.

​Η προβολή του θέματος, εστιάζοντας κυρίως στην ευθύνη των γονιών, από την κυβέρνηση, την αστική τάξη συνολικά και την ΕΕ, εξυπηρετεί τη στρατηγική για απόσυρση της όποιας κρατικής ευθύνης από τα αναγκαία κοινωνικά μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου. Γιατί τα μέτρα αυτά κοστίζουν και δεν χωράνε στη ζυγαριά «κόστος – όφελος», με την οποία ζυγίζονται όλες οι λαϊκές ανάγκες, οι ίδιες οι ζωές μας. Προωθείται με κάθε τρόπο η λογική της «ατομικής ευθύνης», της επίρριψης της μεγαλύτερης ευθύνης στην οικογένεια και στους εκπαιδευτικούς. Αυτό εξυπηρετεί και τον στόχο για επιβολή μέτρων γενικευμένης καταστολής και αστυνόμευσης, σε βάρος του λαού και της νεολαίας.

​Μέτρα καταστολής που επιταχύνονται, ειδικά μέσα στις σημερινές συνθήκες πολεμικής προετοιμασίας για έναν πιο γενικευμένο ιμπεριαλιστικό πόλεμο, σ’ ένα κόσμο που φλέγεται, με πολεμικές εστίες να εξαπλώνονται σε κάθε μεριά του πλανήτη για το μοίρασμα των αγορών και των δρόμων σε εμπορεύματα και ενέργεια. Με τους πρόσφυγες και μετανάστες, τα χιλιάδες θύματα των ανταγωνισμών αυτών στους οποίους εμπλέκεται και η χώρα μας να είναι τα θύματα της φτώχειας και του πολέμου. Θύματα που έρχονται στη χώρα μας και βρίσκουν απέναντι τους ένα εχθρικό κράτος που τους κρατάει όμηρους. Ειδικά σε αυτές τις συνθήκες πολεμικής εμπλοκής και προετοιμασίας, όπως αυτές που ζούμε, είναι σκόπιμη η καλλιέργεια του εθνικιστικού μίσους, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, είναι σκόπιμη και η αξιοποίηση από το σύστημα εθνικιστικών οργανώσεων ως χρήσιμων εφεδρειών, που, βέβαια, παίρνει αγωνιστική απάντηση από το εργατικό - λαϊκό κίνημα και τη νεολαία.

Το μπαράζ των κυβερνητικών μέτρων που ήδη εφαρμόζονται, μαζί με όσα εφαρμόστηκαν από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, αλλά και όσα προαναγγέλθηκαν κατά την παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής, δεν συμβάλλουν στην πρόληψη και την πραγματική αντιμετώπιση του προβλήματος. Κατά βάση κινούνται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Οι κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών -είτε με κορμό τη ΝΔ, είτε τον ΣΥΡΙΖΑ, είτε το ΠΑΣΟΚ- αντιμετώπισαν αντίστοιχα το πρόβλημα με όρους καταστολής και ελέγχου.

Η λύση δεν είναι περισσότερη αστυνόμευση, κάμερες στα σχολεία, αυστηρότερες ποινές και πειθαρχικά μέτρα, ούτε ψευτομεταρρυθμίσεις για τα μάτια του κόσμου.

​Η λύση βρίσκεται:

• ​Σε ένα διαφορετικό σχολείο, που θα μορφώνει και δεν θα εξοντώνει. Σχολείο σε μορφή και περιεχόμενο που θα ενισχύει ολόπλευρα την προσωπικότητα μαθητών.
• ​Σε μια διαφορετική κοινωνία, που θα δίνει ελπίδα και προοπτική στη νέα γενιά.
• ​Σε έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση, όπου οι νέοι δεν θα θεωρούνται "πρόβλημα", αλλά δύναμη αλλαγής, δημιουργίας και συμμετοχής.

​

​Όσον αφορά την «Οριζόντια Πολιτική για Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας», η κυβέρνηση "δεσμεύεται" να προσπαθήσει να αυξήσει τον αριθμό των ωρών που αντιστοιχεί ένας ψυχολόγος ή κοινωνικός λειτουργός σε κάθε σχολική μονάδα! Όταν όλες οι κυβερνήσεις έχουν διαλύσει τις δημόσιες δομές Ψυχικής Υγείας που θα μπορούσαν να συμβάλλουν, ανάμεσα σε άλλα, και στην κοινωνική ένταξη των ενδιαφερομένων. Όταν, αυτό που απαιτείται άμεσα είναι η ολοκληρωμένη στήριξη όλων των οικογενειών, η ουσιαστική στελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών των δήμων που έχουν την ευθύνη για τον εντοπισμό των οικογενειών σε κίνδυνο και η διαχείριση των ζητημάτων παιδικής προστασίας.

​Γι' αυτό και τονίζουμε ότι: Δεν υπάρχουν επικίνδυνα παιδιά. Υπάρχουν παιδιά που κινδυνεύουν, μέσα στο συγκεκριμένο σύστημα, είτε να πέσουν θύματα, είτε να γίνουν θύτες!

Μπορεί να σωθεί ένα μεγάλο κομμάτι αυτών των νέων που από την κούνια έχουν νιώσει στο πετσί τους τη βία του συστήματος με την κατάργηση της πραγματικής αιτίας που οδηγεί στην νεανική επιθετικότητα. Μπορεί να σωθεί αν συναντηθεί με τις ιδέες της ταξικής κοινωνικής αναδημιουργίας ενός νέου κόσμου, σε μια κοινωνία απαλλαγμένη απ' την βία του ανταγωνισμού και το κυνήγι του μέγιστου κέρδους, απαλλαγμένη από την καπιταλιστική εκμετάλλευση και βαρβαρότητας είτε σε περίοδο ειρήνης είτε σε περίοδο πολέμου. –